Eth Conselh Generau d’Aran a celebrat un an mès eth 17 de Junh, era Hèsta d’Aran, damb un amàs d’actes commemoratius que rebremben er aniversari dera restitucion dera maxima institucion aranesa e era recuperacion deth sòn autogovèrn er an 1991.
En encastre d’aguesta commemoracion, eth Conselh Generau d’Aran a presentat un video commemoratiu e divulgatiu dedicat a visibilizar era peada deishada per nòsti pàirs-sénhers, que se pòt consultar a trauès des hilats sociaus e canaus de comunicacion dera institucion.
En sòn discors institucionau, era sindica d’Aran, Maria Vergés, a remercat es importants auanci hèti pendent es darrèri ans entà arténher eth passat mes de hereuèr eth reconeishement dera singularitat aranesa, der autogovèrn d’Aran e era melhora deth sòn sistèma de finançament singular, atau coma eth compliment des compromisi que s’artenhèren peth govèrn der inici dera legislatura ençà.
Era sindica a metut en valor era aprobacion, per part deth Parlament de Catalunya, dera naua normativa que refortís eth reconeishement dera singularitat politica, juridica e administrativa d’Aran e deth sòn organ d’autogovèrn, un hèt qu’a qualificat de «pas istoric» entà adaptar eth marc juridic ara realitat institucionau aranesa.
Aguesta reforma permet consolidar eth caractèr unic d’Aran e evitar-ne era assimilacion a ua administracion locau.
Atau madeish, a soslinhat er acòrd artenhut damb era Generalitat entà desplegar un nau modèl de finançament singular, que garantirà mès estabilitat economica e un milhor aprofitament des recorsi destinadi as competéncies assumides peth govèrn aranés.
En sòn discors, Vergés a remercat que toti aguesti eveniments son frut dera collaboracion institucionau e representen un pas decisiu entà hèr efectiu eth desplegament deth regim especiau d’Aran, tà consolidar era capacitat de decision des deth territòri e garantir uns servicis publics adaptadi as besonhs dera ciutadania aranesa.
Un des moments importanti dera jornada a estat eth liurament deth Prèmi 17 de Junh 2026, qu’eth Plen deth Conselh Generau d’Aran a decidit autrejar per unanimitat ath grop de teatre Era Cabana, en reconeishement ara sua trajectòria e ath sòn compromís damb era promocion e normalizacion dera lengua aranesa.
Eth grop a estat distinguit peth sòn trabalh continuat en favor dera lengua pròpria d’Aran e pera sua capacitat de convertir er aranés en un veïcul naturau de creacion artistica, convivéncia e transmission de valors culturaus. Ath long de mès de dus decennis, Era Cabana a apropat eth teatre ara societat aranesa e as naues generacions, e a contribuït a mantier viua era lengua e a refortir eth sentiment de pertanhença e coesion comunitària.
Damb aguest reconeishement, era institucion vò méter en valor tanben eth trabalh desvolopat pera directora e autora deth grop, Manuela Ané, atau coma era implicacion de totes es persones que, ath long d’aguesti vint ans, an format part d’aguest projècte culturau de referéncia entà Aran.
Parallèlament, e laguens dera tresau edicion deth hestau de cultura “TerSon, eth son dera tèrra”, s’an organizat pendent aguesti dies diferentes activitats culturaus, musicaus e ludiques entà toti es publics. Aguest hestau, impulsat peth Govèrn d’Aran, s’a tornat a convertir en un espaci de participacion e convivéncia, damb era volontat d’apropar era Hèsta d’Aran ara ciutadania e de reivindicar era riquesa culturau e identitària deth país.
